Ang Pinagsama ng Dios...

“sa kadahilanan” ay ang Griegong salitang “logos,” na isinasaling “salita” sa mahigit na 200 na mga ulit sa Biblia. Ito ay isinasalin din sa ilang pagkakataon bilang “materya” o “bagay.” Sa ganoon, ang “logos” ay maaaring mangahulugan ng “salita” o “materya” o “bagay,” at katumbas ng  Griego sa salitang Hebreong “debar” na ginamit sa Deuteronomio 24:1.

    Ang salitang “pakikiapid” na ginamit sa Mateo 5:32 ay ang salitang Griegong “porneias” na laging isinasaling “pakikiapid”.

    Sa ganoon, ang pariralang “liban na lamang kung sa pakikiapid ang dahil” ay maisasaling tumpak “walang salita o materya ng pakikiapid.” Ito ay lubhang napakalapit sa aktuwal na pagsasalin ng Hebreong “ervah debar” ng Deuteronomio 24:1. Tandaan natin, ang karaniwang pagkakasalin ng “debar” ay “salita” o “paguusap” o “materya,” at ang  malimit na pagsasalin ng “ervah” ay “kahubaran” na kaugnay ng pakikiapid.

    Sa ganoon, ating makikita ang katibayan na inilalagay sa pokus ni Jesus ang Deuteronomio 24:1 sa pamamagitan ng tiyak na salita na ginamit Niya sa Mateo 5:32. Itinuturo Niya na ang “kahiyahiyang bagay” sa Deuteronomio 24:1 ay hindi dapat unawain bilang isang karumihang pangseremoniya gaya ng dugo sa pagreregla o pagtatae. Kundi, ang “kahiyahiyang bagay” ay nangangahulugan na ang pakikiapid lamang ang dahilan ng paghihiwalay ng lalake sa kaniyang asawa.

PINAGKAKASALA NG PAKIKIAPID ANG ASAWANG WALANG KASALANAN

    Ipinapakita ni Jesus ang karagdagang prinsipyo sa susunod na parirala sa bersikulong 32, na doon ay sinasabi Niya: “pinagkakasala siya na makiapid.” Paano natin ito uunawain?

    Ating pasimulan ang pagbasa ng bersikulong 32 na hindi kasama ang pariralang “liban na lamang kung sa pakikiapid ang dahil.” Ganito ngayon mababasa natin ito:  “Ang sinomang lalake na ihiwalay ang kaniyang asawa...ay siya ang sa kaniya’y nagbibigay kadahilanan ng pangangalunya.” Sa pangungusap na ito ipinakikilala ni Jesus ang isang malubhang bagay: Dahil mali ang paghihiwalay pagka nangyari ito, kung mangyari nga ito, ito ang dahilan kung bakit ang babae ay nagkakasala ng pakikiapid. Nangangahulugan ba ito na ang babaing inihiwalay ay natutuksong maging mapakiapid sapagka’t kung magasawa siyang muli, ang pagaasawang iyan ay mapakiapid na tulad ng itinuturo ng Mga Taga Roma 7:2-3?

    Hindi. Walang katibayan na ito ang itinuturo ni Jesus. Sinasabi lamang Niya na kung ang isang lalake ay makipaghiwalay sa kaniyang asawa, kung may kasalanan man o wala ito, ang paghihiwalay ay nagdadala sa kaniya sa pagiging mapakiapid. Ang paghihiwalay mismo ang dahilan ng kaniyang pakikiapid. Binibigyang-diin ni Jesus ang kasamaan ng kasalanan ng